JAM CIRKEL EN ANDERE TOOLS

Jam cultures geeft een positieve taal om zware thema’s als macht en uitsluiting te bespreken. We gaan er vanuit dat diversiteit een gegeven is. En een positief gegeven. Mensen zijn nu eenmaal erg verschillend van elkaar, en daarmee kunnen we elkaar aanvullen of het leven zuur maken. Wij kiezen voor het eerste. Bovendien gaan we er vanuit dat we weliswaar heel verschillen zijn, maar tegelijkertijd erg op elkaar lijken. Omdat we mens zijn, met dezelfde dilemma’s, vragen en behoeften, die we alleen heel anders vormgeven.

Jam Cirkel

We maken gebruik van de Jam Cirkel, zoals beschreven in het boek Jam Cultures, van Jitske Kramer. Het proces dat zich ontvouwt wanneer we in het moment samen met elkaar iets creëren, noemen wij jammen. Het resultaat noemen we Jam Cultures, jamculturen. Het proces heb ik gevat in de Jam Cirkel. Inclusie is de basis en het resultaat van jammen. Je doet het met iedereen, hoort iedereen, en het werkt alleen als iedereen zijn eigen geluid mag geven en durft te geven.

Om de flow van de Jam Cirkel te vinden, werken we met verbinding en onderscheid, zoeken we de onderlinge machtsbalansen op, gebruiken we de verschillende waarheden, vertrouwen we in elkaar en het proces en doen we dit met lef en samen.

Het mooie van dit proces is dat we het voortdurend snel doorlopen, zelfs in de twee minuten waarin we samen naar het koffieapparaat lopen. En dat we het tegelijkertijd in langere golfbewegingen met elkaar doorleven. Natuurlijk vind je als groep op een gegeven moment een eigen ritme, een flow, een manier van doen die bij je past. Er ontstaat een cultuur met allerlei ongeschreven regels. Dat is fijn en noodzakelijk. In Jam Cultures is een van die regels dat je de bestaande mores te allen tijde mag uitdagen. Dat je je niet inhoudt om je geluid te laten horen en dat je tegelijkertijd altijd luistert naar de anderen.

Inclusieve vaardigheden, kennis en attitude

Bij elke stap in dit proces hebben we inclusieve competenties nodig. In onze training en leergang gaan we hiermee aan de slag. Met aandacht voor begrijpen (theorie), voelen (reflectie) en doen (vaardigheden). Met welke vaardigheden en attitude we werken, vind je hieronder terug in de flow van de Jam Cirkel.

De flow van de jamcirkel

Jammend samenwerken kent de volgende flow.

Leef het leven

Geniet van alles wat zich aandient. Wees je niet-neutrale prettige en onprettige zelf. Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder. Geniet van anderen. Werk en dans. Stel je open voor anderen en vind wat je vindt.

En dan, wow. Ervaar je een verschil. Bij de ander. Groot of klein. Je routine wordt doorbroken.

Openstellen

Verschillen roepen emoties op. Mooie of lelijke. Angsten over macht en ranking. Over wie de baas gaat zijn en over mogelijk moeten veranderen. Erken dat er emoties zijn. Als je je verloren voelt of aangevallen, als je het niet weet, blijf open en alert en zorg intussen ook goed voor jezelf. Je hoeft niet overal op te reageren. Het is nu belangrijker te voelen waar je bent, waar je staat, dan te weten waar je bent. Laat staan dat je moet weten waar je heen moet en hoe je dit moet bereiken. Het weten komt later. Holding space.

Als je angst voelt, of boos wordt, als het zweet in je handen staat, zoek naar manieren om je emoties te laten zakken, zodat je weer helder kunt zien en denken. Adem bewust wat trager en dieper. Ontspan je lichaam, terwijl je spieren zich willen spannen. Voer heel bewust je eigen innerlijke dialoog en luister naar alle emoties en oordelen die zich aandienen: welke behoefte is gefrustreerd? Welke aanname werd getriggerd? Welk verlangen heb je? Waarmee heb je hulp nodig? Als je boosheid voelt, erken die dan en luister naar de overtuigingen en waarden die geraakt zijn. Ga ervan uit dat je de ander wellicht niet goed begrepen hebt. Je stapt als het ware uit je eigen gedoe van emoties en oordelen. Je kijkt naar je eigen film als een toeschouwer. Pas als het volume van je eigen innerlijke geschreeuw en gescheld omlaag gaat, komt er langzaam rust en ruimte voor de beleving en bedoelingen van de ander.

En dan merk je dat je vanuit een open mind met nieuwsgierigheid en verwondering naar de ander kunt luisteren. Omdat je nog niets hoeft op te lossen. Verbaas jezelf.

Exploreren

Onderzoek de verschillen, overeenkomsten en alle mogelijke invalshoeken met open hart en open ogen. Ook als wat je ziet je hart breekt, ook als je agressie voelt. Er zijn zoveel manieren om de wereld te zien en ervaren. Onderzoek alle mogelijkheden vanuit verwondering. Wees nieuwsgierig vanuit compassie en de erkenning dat in alles een waarheid zit en dat iedereen stukjes van die waarheid bij zich draagt. Dus niet luisteren vanuit oordelen, aannames en interpretaties. Dit wil overigens niet zeggen dat je alles klakkeloos van de ander aanneemt of het ermee eens moet zijn. Je blijft kritisch en helder observeren en denken, om alle perspectieven te leren kennen, voelen en begrijpen. Je valt je eigen overtuigingen aan. Je vraagt of er iemand is die er anders over denkt. Of er nog perspectieven zijn die onderbelicht zijn. Twijfel aan je eigen gedachten, waarnemingen en conclusies. Je hoeft het (nog) niet te weten.

En dan merk je dat je de situatie van meerdere kanten kunt ervaren, voelen en begrijpen.

Creëren

Nu is het tijd om af te spreken hoe samen verder te werken, te leven, te zijn. Is er een gezamenlijk verhaal te maken? Zijn de verschillende ideeën, behoeften, belangen en verlangens verenigbaar? Wat spreken we concreet af? Soms gaat het om praktische beslissingen over waar we ons geld aan gaan besteden. Soms gaat het om morele of esthetische keuzes en stellingnames. In dit creatie-, besluitvormings- en onderhandelingsproces, speelt macht en ranking altijd een belangrijke rol. Gaan we samen voor het hoogst haalbare?

We zoeken overigens niet naar afspraken voor de eeuwigheid. Tijdelijkheid past bij jammen. Inclusie is een opeenstapeling van tijdelijke, werkbare afspraken waarin iedereen zich kan vinden en die ook weer kunnen veranderen. Wanneer we komen tot een gezamenlijke oplossing waaraan mogelijk nog niemand eerder had gedacht, dan jammen we de sterren van de hemel, komen we in een flow, hebben we synergie en is 1 plus 1 meer dan 3. Wanneer dit niet lukt, moeten we zoeken naar elegante manieren waarop iedereen verder kan met zijn leven.

En dan handelen we naar wat we hebben besloten. Genieten van elkaar, onszelf en het leven.

Strategisch gesprek over diversiteit en inclusie

Om het strategische- en beleidsgesprek over meer diversiteit en inclusie in organisaties verder te brengen, hebben we een Jam Cultures-canvas samengesteld. Een overzicht aan vragen die kunnen helpen om tot een krachtig inclusie verhaal te komen, een strategie en concrete acties. Het staat in het boek Jam Cultures en je vindt het als gratis download op onze website. Gebruik geeltjes, flappen en alle facilitatietrucs die je in huis hebt om er een mooi gesprek van te maken.

Hoe inclusief ben jij? Zijn wij?

Ook hebben we een vragenlijst ontwikkeld. Het toetst hoe goed jij jezelf, of anderen jou, scoort op belangrijke inclusieve attitudes en gedragingen. je vindt deze vragenlijst in het boek Jam Cultures en als gratis download op onze website. Een mooi instrument om het gesprek met jezelf en anderen over dit onderwerp te openen.

Jam cirkel

Waar Jitske Spreekt

Jitske spreekt regelmatig op congressen. Wil je weten waar en wanneer? Meer informatie en inschrijven? Klik hier om de agenda te bekijken.

Over ons

HumanDimensions kijkt naar bedrijven en organisaties door het oog van een antropoloog. Hoe vormen mensen culturen en hoe vormen culturen mensen? We reizen de wereld rond op zoek naar manieren om sterke tribes te bouwen en onderlinge relaties te verstevigen. En brengen deze kennis via ijzersterke lezingen, masterclasses en trainingen naar de wereld van organiseren en samenwerken. Deep Democracy. Inclusie. Diversiteit. Organisatiecultuur. Leiderschap.

Facebook Twiter Instagram
dd

Facebook

EZINE

Elke zes weken een informatief, inspirerend, prikkelend ezine in je mailbox? Met artikelen, blogs, vlogs en ons laatste nieuws?

* is verplicht

© 2019 Human Dimensions B.V. Prijswijzigingen en eventuele typfouten onder voorbehoud Website door BlueBird Media. Privacy